Wakacje składkowe ZUS 2026

Wakacje składkowe to dobrowolne, ustawowe zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za jeden, dowolnie wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. Mechanizm działa od 1 listopada 2024 roku i jest dostępny co roku.
Kluczowa zasada: składki za miesiąc objęty wakacjami finansuje budżet państwa. Oznacza to, że:

• Twoje konto w ZUS jest zasilane - składki wliczają się do przyszłej emerytury i renty,

• Zachowujesz ciągłość prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,

• Możesz normalnie prowadzić działalność, wystawiać faktury i osiągać przychód.

Ile zaoszczędzisz? Konkretne kwoty na 2026 rok

Podstawy do wyliczeń w 2026 r.:

• Prognozowane przeciętne wynagrodzenie: 9 420 zł

• Minimalne wynagrodzenie za pracę: 4 806 zł

• Podstawa dużego ZUS: 5 652,00 zł (60% × 9 420 zł)

• Podstawa preferencyjnego ZUS: 1 441,80 zł (30% × 4 806 zł)

Oszczędność uwzględniająca FP i FS dotyczy przedsiębiorców, którzy są do nich zobowiązani - nie każdy przedsiębiorca zawsze opłaca Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Zweryfikuj swój obowiązek przed wyliczeniem oszczędności.

Uwaga: wakacje składkowe nie zwalniają ze składki zdrowotnej, której wartość i sposób rozliczenia omawiamy w artykule roczne rozliczenie składki zdrowotnej.

Kto może skorzystać?

Prawo do wakacji składkowych mają mikroprzedsiębiorcy wpisani do CEIDG (jednoosobowe działalności gospodarcze, wspólnicy spółek cywilnych) oraz komornicy sądowi. Musisz spełniać wszystkie cztery warunki łącznie w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku.

Warunek 1: Wpis w CEIDG - prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą lub jesteś wspólnikiem spółki cywilnej wpisanej do CEIDG.
Warunek 2: Maks. 10 ubezpieczonych w miesiącu poprzedzającym wniosek (wliczając siebie).
Warunek 3: Limit przychodu - w jednym z dwóch ostatnich lat Twój roczny przychód nie przekroczył 2 mln euro lub nie osiągnąłeś w ogóle przychodu.
Warunek 4: Brak pracy na rzecz byłego pracodawcy w bieżącym i poprzednim roku, jeśli wykonywałeś u niego czynności tożsame z dzisiejszą działalnością.

Więcej o prowadzeniu działalności w tym modelu znajdziesz w tekście jednoosobowa działalność gospodarcza w 2026.

Kto NIE skorzysta?

• Przedsiębiorcy na uldze na start,

• Prowadzący działalność nierejestrowaną,

• Wspólnicy spółek z o.o., akcyjnych i komandytowych,

• Przedsiębiorcy, którzy wyczerpali limit pomocy de minimis (300 000 euro w ciągu 3 lat),

• Osoby wykonujące działalność na rzecz byłego pracodawcy (w określonych warunkach).

Pomoc de minimis - co to znaczy dla Ciebie?

Wakacje składkowe to pomoc de minimis. Limit jej przyznania to 300 000 euro w ruchomym okresie trzech lat. Do tego limitu wliczają się m.in. dotacje, umorzenia odsetek, dofinansowania szkoleń oraz ulga na robotyzację. Stan limitu możesz sprawdzić w systemie SUDOP UOKiK. W niektórych sektorach istnieją niższe limity - zweryfikuj to w swojej branży.

Jak złożyć wniosek? Krok po kroku

Formularz: RWS (Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc).
Gdzie: wyłącznie elektronicznie, przez PUE ZUS / eZUS, z profilu płatnika.
Kiedy: w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który chcesz uzyskać zwolnienie.

Przykład dla 2026 r.:
Wniosek złożony w maju 2026 = zwolnienie za czerwiec 2026.
Wniosek złożony w grudniu 2026 = zwolnienie za styczeń 2027.

Aktualne terminy podatkowe maj 2026.

Dokumenty rozliczeniowe za miesiąc wakacji

Wakacje składkowe nie zwalniają z obowiązku złożenia deklaracji. Za miesiąc objęty zwolnieniem przedsiębiorca opłacający składki wyłącznie za siebie składa dokumenty do 20. dnia następnego miesiąca.

Najważniejsze dokumenty:

• ZUS RCA z odpowiednim kodem (05 14 - duży ZUS, 05 74 - preferencyjny ZUS, 05 94 - Mały ZUS Plus),

• ZUS DRA - bez bloku X.

Od 1 maja 2026 r. obowiązują nowe wzory tych formularzy.
Szerzej o praktyce składania deklaracji przeczytasz tutaj: maj w biurze rachunkowym – rozliczenia ZUS.

Czy wakacje składkowe można łączyć z innymi ulgami?

Ulga nie dotyczy przedsiębiorców na uldze na start. Możesz natomiast łączyć ją z Małym ZUS Plus i preferencyjnym ZUS (odpowiednie kody w deklaracjach).
Więcej informacji znajdziesz w artykule składki ZUS dla przedsiębiorców.

Kiedy najbardziej opłaca się wziąć wakacje?

Największą oszczędność uzyskasz w miesiącu najwyższych składek (np. pierwszym miesiącu po zakończeniu preferencyjnego ZUS). Dla firm sezonowych (turystyka, gastronomia) optymalny termin to często miesiące niskich przychodów (styczeń, luty).

Skutki podatkowe wakacji składkowych

Kwota składek sfinansowanych przez budżet państwa nie stanowi przychodu i nie podlega opodatkowaniu PIT. Jednocześnie nie możesz zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów ani odliczyć od dochodu składek społecznych i na FP/FS objętych zwolnieniem.
W zakresie podatku liniowego przeczytasz więcej w artykule podatek liniowy – czy opłaca się przejść?.

Najczęstsze pułapki - uważaj na nie

Wakacje na preferencyjnym ZUS zamiast na dużym 
To najdroższy strategicznie błąd. Różnica w oszczędności między zwolnieniem z dużego ZUS a preferencyjnym wynosi ponad 1 400 zł w skali jednego miesiąca. Jeśli masz dostęp do obu schematów lub zbliżasz się do końca okresu preferencyjnego, zaplanuj wakacje na miesiąc, w którym obowiązuje już pełna podstawa. 

Zły wybór miesiąca 
Wakacje wolno wziąć raz w roku - tej decyzji nie można cofnąć ani przenieść. Złożenie wniosku na styczeń w grudniu poprzedniego roku, gdy masz niskie przychody i niskie koszty, może być lepszą strategią niż czekanie na „lepszą okazję", która nie nastanie. 

Przekonanie, że wakacje obejmują też składkę zdrowotną 
Zwolnienie dotyczy wyłącznie składek społecznych i FP/FS. Składka zdrowotna jest obowiązkowa niezależnie od wakacji - jej pominięcie skutkuje zaległością wobec ZUS i potencjalnymi odsetkami. 

Złożenie wniosku bez powiadomienia biura rachunkowego 
Wniosek RWS trafia bezpośrednio do ZUS - biuro rachunkowe nie jest o nim automatycznie informowane. Deklaracje RCA i DRA za miesiąc wakacji muszą uwzględniać zwolnienie i wymagają właściwego kodu. Złożone błędnie wymagają korekty, która generuje dodatkową pracę.

Nieuwzględnienie wcześniejszej pomocy de minimis 
Limit 300 000 euro liczy się w ruchomym okresie trzech lat - nie w roku kalendarzowym. Do limitu wliczają się m.in. dotacje unijne, dofinansowania szkoleń i inne formy wsparcia publicznego. Przekroczenie limitu dyskwalifikuje wniosek, nawet jeśli wszystkie pozostałe warunki są spełnione. 

Podsumowanie - krótka checklista

• Sprawdź, czy masz wpis w CEIDG,

• Zweryfikuj liczbę ubezpieczonych w poprzednim miesiącu,

• Zweryfikuj przychód za ostatnie 2 lata (do 2 mln euro),

• Sprawdź stan limitu de minimis w SUDOP,

• Wybierz optymalny miesiąc. Zdecyduj, z którego schematu składek korzystasz - jeśli masz wybór, rozważ wzięcie wakacji na dużym ZUS (oszczędność ponad 1 400 zł więcej niż na preferencyjnym),

• Złóż wniosek RWS przez PUE/eZUS w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc,

• Poinformuj księgową (wsparcie w nietypowych rozliczeniach kadr i płac),

• Złóż deklaracje RCA/DRA z właściwym kodem do 20. dnia następnego miesiąca (dla JDG opłacającej składki wyłącznie za siebie),

• Pamiętaj o opłaceniu składki zdrowotnej,

• Sprawdź, czy oprogramowanie używa aktualnych wzorów formularzy.

Automatyzacja obsługi wakacji składkowych - i nie tylko

Pilnowanie terminów, weryfikacja limitów pomocy de minimis i prawidłowe wypełnianie wniosków RWS to zadania, które wymagają precyzji i czasu. Aby mieć pewność, że wszystkie rozliczenia i terminy są zachowane, warto rozważyć automatyzację tych procesów. Księgoboty to narzędzie, które przedsiębiorca może wdrożyć samodzielnie, zyskując kontrolę nad formalnościami i zgodnością z przepisami. Rozwiązanie można przetestować bezpłatnie przez 14 dni po rejestracji na stronie ksiegoboty.biz.